„Ona przecież nie przeszkadza w klasie…”
Wiele dziewczynek z ADHD przez lata słyszy: „jest zdolna, ale roztrzepana”, „za dużo myśli”, „ciągle się stresuje”, „jest emocjonalna”, „mogłaby bardziej się postarać”.
Tymczasem coraz więcej badań pokazuje, że ADHD u dziewczynek i nastolatek często wygląda zupełnie inaczej niż stereotypowe wyobrażenie o „nadpobudliwym chłopcu”. Dziewczynki częściej maskują objawy, są mniej impulsywne ruchowo, a ich trudności bywają błędnie interpretowane jako lenistwo, nieśmiałość, lęk lub „typowe dojrzewanie”. To sprawia, że wiele nastolatek trafia do specjalisty dopiero wtedy, gdy pojawiają się:
- silny lęk,
- przeciążenie emocjonalne,
- obniżony nastrój,
- problemy w szkole,
- trudności w relacjach,
- wyczerpanie psychiczne.
W gabinecie psychologa dzieci i młodzieży coraz częściej spotykamy dziewczynki, które przez lata „radziły sobie dobrze”… kosztem ogromnego napięcia.
Jak wygląda ADHD u dziewczynek?
ADHD to zaburzenie neurorozwojowe związane m.in. z funkcjonowaniem uwagi, kontroli impulsów, organizacji i regulacji emocji. U dziewczynek objawy często są bardziej „ciche”.
Zamiast:
- biegania po klasie,
- przeszkadzania,
- impulsywnych zachowań,
częściej pojawiają się:
- chaos w głowie,
- zapominanie,
- trudności z organizacją,
- przeciążenie emocjonalne,
- nadmierne analizowanie,
- marzycielstwo,
- problemy z koncentracją,
- odkładanie wszystkiego na później,
- perfekcjonizm,
- poczucie „jestem gorsza”.
Badania pokazują, że dziewczęta częściej prezentują podtyp ADHD z przewagą zaburzeń uwagi, przez co łatwiej przeoczyć objawy.
ADHD u nastolatki – objawy, które rodzice często ignorują
1. „Ona ciągle odpływa”
Nastolatka:
- zapomina o zadaniach,
- gubi rzeczy,
- zaczyna wiele rzeczy naraz,
- ma problem z dokańczaniem,
- wydaje się „nieobecna”.
Często wygląda to bardziej na zmęczenie lub brak motywacji niż ADHD.
2. Silne emocje i wybuchy
Nowe badania coraz mocniej pokazują, że trudności z regulacją emocji są bardzo ważnym elementem ADHD. Dziewczynki z ADHD mogą doświadczać:
- gwałtownych zmian nastroju,
- frustracji,
- nadmiernej wrażliwości na krytykę,
- impulsywnych reakcji emocjonalnych,
- trudności z wyciszeniem napięcia.
Rodzice często słyszą:
„ona przesadza”
albo
„robi dramat z byle czego”.
Tymczasem dla wielu nastolatek emocje są naprawdę intensywne i trudne do regulacji.
„Maskowanie” ADHD u dziewczynek
Jednym z najczęściej opisywanych zjawisk w nowych badaniach jest maskowanie objawów ADHD.
Dziewczynki uczą się:
- obserwować innych,
- nadrabiać perfekcjonizmem,
- siedzieć cicho mimo chaosu w głowie,
- ukrywać trudności,
- funkcjonować kosztem ogromnego wysiłku.
Na zewnątrz wszystko może wyglądać dobrze:
- dobre oceny,
- spokojne zachowanie,
- brak problemów wychowawczych.
Ale wewnętrznie pojawia się:
- chroniczne zmęczenie,
- napięcie,
- poczucie „coś jest ze mną nie tak”,
- przeciążenie psychiczne.
ADHD a lęk i depresja u nastolatek
Coraz więcej badań pokazuje, że nieleczone ADHD u dziewcząt wiąże się z większym ryzykiem:
- zaburzeń lękowych,
- obniżonego poczucia własnej wartości,
- depresji,
- wypalenia psychicznego,
- trudności społecznych.
Wiele dziewczynek trafia najpierw do specjalisty z powodu:
- stanów lękowych,
- kryzysu emocjonalnego,
- problemów w relacjach,
- przeciążenia szkołą.
Dopiero później okazuje się, że pod spodem od lat funkcjonowało ADHD.
ADHD u dziewczynek a social media
Dzisiejsze nastolatki funkcjonują w świecie ciągłych bodźców:
- TikToka,
- Instagrama,
- presji społecznej,
- porównań,
- przebodźcowania.
Dla dziewczynek z ADHD może to być szczególnie obciążające.
Trudności z koncentracją, impulsywność emocjonalna i potrzeba szybkiej stymulacji mogą powodować:
- problem z odłożeniem telefonu,
- trudności ze snem,
- przeciążenie informacjami,
- większą podatność na stres i krytykę społeczną.
Kiedy warto zgłosić się do psychologa?
Warto rozważyć konsultację psychologiczną, jeśli nastolatka:
- od dłuższego czasu ma problemy z koncentracją,
- jest chronicznie przeciążona,
- doświadcza silnych emocji,
- ma trudności organizacyjne,
- wycofuje się społecznie,
- mówi o sobie bardzo krytycznie,
- mimo dużego wysiłku „ciągle nie daje rady”.
Wczesne rozpoznanie ADHD może znacząco poprawić:
- funkcjonowanie w szkole,
- relacje,
- samoocenę,
- regulację emocji,
- codzienne funkcjonowanie.
Diagnoza ADHD u dziewczynek – dlaczego jest tak ważna?
Dobrze przeprowadzona diagnoza ADHD u dzieci i młodzieży nie polega wyłącznie na „teście”.
Powinna uwzględniać:
- wywiad z rodzicami,
- funkcjonowanie emocjonalne,
- sytuację szkolną,
- trudności w relacjach,
- rozwój dziecka,
- objawy maskowania,
- współwystępujące trudności (np. lęk, depresję, zaburzenia sensoryczne).
Coraz więcej specjalistów podkreśla, że ADHD u dziewczynek wymaga bardziej wrażliwego i indywidualnego podejścia diagnostycznego.
Psycholog dzieci i młodzieży Warszawa – wsparcie dla nastolatek z ADHD
W gabinecie Psychowyzwania Dorastania diagnozujemy i wspieramy dzieci, nastolatki i rodziców w lepszym rozumieniu trudności związanych z ADHD, emocjami i przeciążeniem psychicznym. Pracujemy m.in. z nastolatkami, które:
- mają trudności z koncentracją,
- czują się „ciągle niewystarczające”,
- doświadczają silnych emocji,
- są przeciążone szkołą i social mediami,
- mają podejrzenie ADHD lub są po diagnozie.
Jeśli zauważasz u swojej córki trudności opisane w artykule — konsultacja psychologiczna może być pierwszym krokiem do lepszego zrozumienia jej potrzeb i odzyskania poczucia bezpieczeństwa.
FAQ – ADHD u dziewczynek
Czy ADHD u dziewczynek wygląda inaczej niż u chłopców?
Tak. Dziewczynki częściej mają trudności z uwagą, organizacją i regulacją emocji, a rzadziej prezentują widoczną nadpobudliwość ruchową.
Dlaczego ADHD u dziewczynek jest później diagnozowane?
Objawy bywają lepiej maskowane i mniej „widoczne” dla otoczenia. Dziewczynki częściej starają się dopasować społecznie mimo dużego przeciążenia psychicznego.
Czy nastolatka z dobrymi ocenami może mieć ADHD?
Tak. Wiele dziewczynek osiąga dobre wyniki kosztem ogromnego wysiłku, stresu i przeciążenia.
Czy ADHD może powodować problemy emocjonalne?
Tak. Badania pokazują silny związek ADHD z trudnościami w regulacji emocji, lękiem i obniżonym nastrojem.
